niedziela, 21 września 2014

#Kalkulacja

#Istota kalkulacji
Kalkulacja kosztów produkcji jest procesem ustalenia jednostkowego kosztu wytworzenia wyrobu gotowego i produktu niezakończonego oraz struktury tego kosztu.

#Typowe pozycje kalkulacyjne:
A  KOSZTY BEZPOŚREDNIE
1.       Materiały bezpośrednie wraz z narzutami:
• OCE materiałów
• koszty zakupu
2.       Płace bezpośrednie z narzutami
• składki ubezpieczeń społecznych
• podstawowy odpis na ZFŚS
3.       Inne koszty bezpośrednie, np. zużycie specjalnych narzędzi
4.       Razem koszty bezpośrednie (1+2+3)
B  KOSZTY POŚREDNIE
5.       Uzasadnione koszty wydziałowe
6.       Koszt wytworzenia produkcji (4+5)
7.       Koszty ogólnego zarządu
8.       Całkowity koszt własny wytworzenia (6+7)
9.       Koszty sprzedaży
10.  Koszt własny sprzedaży WG (8+9)

#Rodzaje kalkulacji
>Kalkulacja wstępna, nazywana też planowaną, przeprowadzana jest przed rozpoczęciem procesu produkcji. Do obliczeń stosuje się normy ilościowe i jakościowe zużycia czynników produkcji, aktualne lub przewidywane ceny materiałów, energii, usług obcych, przeciętne narzuty kosztów pośrednich.
Kalkulacja wstępna powiększona o zysk stanowi równocześnie kalkulację ofertową.
>Kalkulacja wynikowa sporządzana jest po zakończeniu produkcji wyrobów na podstawie faktycznie poniesionych kosztów, których wysokość ustalana jest na koniec okresu sprawozdawczego.


#Metody kalkulacji


#Kalkulacja podziałowa prosta polega na podziale sumy kosztów produkcji poniesionych w danym okresie sprawozdawczym przez ilość wytworzonych wyrobów gotowych wyrażonych w jednostkach naturalnych tj. sztuki, metry, kilogramy, kilometry, kilowatogodziny. Stosuje się ją w przedsiębiorstwach, w których wytwarza się masowo jeden asortyment nieskomplikowanych wyrobów gotowych, np.: w kopalniach, elektrowniach, przedsiębiorstwach transportowych. 

#Kalkulacja podziałowa prosta – przykładowe zadanie
W spółce „KAPSEL” wyprodukowano 150 sztuk wyrobów gotowych na wyprodukowanie, których poniesiono koszty produkcji w wysokości 2175 złotych. Produkcja niezakończona nie występuje. Oblicz jednostkowy koszt wytworzenia wyrobu gotowego.
Rozwiązanie:



#Kalkulacja podziałowa współczynnikowa stosowana jest przez przedsiębiorstwa, w których wytwarza się podobne wyroby gotowe różniące się np.: wielkością, ciężarem, gdy są:
>produkowane z jednakowego lub zbliżonego materiału;
>w takim samym lub podobnym procesie produkcji;
>przy użyciu takich samych lub podobnych maszyn i urządzeń produkcyjnych.

Sporządzenie kalkulacji podziałowej współczynnikowej polega na:
1. Ustaleniu kosztu wytworzenia produkcji (wyrobów gotowych i produkcji niezakończonej) na podstawie konta „Koszty działalności podstawowej”;
2. Ustaleniu ilości produktów w jednostkach przeliczeniowych;
3. Ustaleniu współczynników przeliczeniowych;
4. Ustaleniu liczby jednostek współczynnikowych;
5. Ustaleniu kosztu jednostki współczynnikowej;
6. Ustaleniu jednostkowego kosztu wytworzenia wyrobu gotowego i produktu niezakończonego;
7. Sprawdzeniu wyników kalkulacji.

#Kalkulacja podziałowa współczynnikowa – zadanie 1.
Spółka „KWADRAT” w bieżącym miesiącu wyprodukowała:
- 80 sztuk ramek 20 cm x 20 cm
- 60 sztuk ramek 20 cm x 40 cm
- 40 sztuk ramek 20 cm x 60 cm.
Koszty produkcji zebrane za koncie „Koszty działalności podstawowej” wyniosły 1200 złotych. Przy ustalenie współczynników przeliczeniowych, które kształtują się jak 1:2:3 wzięto pod uwagę rozmiar produktów.
Oblicz jednostkowy koszt wytworzenia ramek oraz sprawdź wyniki kalkulacji.

Tabela kalkulacyjna
Nazwa wyrobu
Ilość w szt.
Współczynnik
Liczba jednostek współczynnikowych
Obliczenie kosztów wytworzenia jednostki:
współczynnikowej
produktu zakończonego
1
2
3
4 = 2 x 3
5 = Koszty / ∑4
6 = 5 x 3
20x20
80
1
80
1200,- : 320 = 3,75
3,75
20x40
60
2
120
7,50
20x60
40
3
120
11,25
Sprawdzenie wyników kalkulacji:
20x20    80 szt. X 3,75 = 300,-
20x40    60 szt. X 7,50 = 450,-
20x60    40 szt. X 11,25 = 450,-
Razem koszty produkcji 1200,-

#Kalkulacja podziałowa współczynnikowa – zadanie 2.
Spółka „TULIPAN” w bieżącym miesiącu wyprodukowała wyroby X, Y i Z w ilości:
- X – 90 sztuk wyrobów gotowych i 30 sztuk produktów niezakończonych przerobionych w 70%,
- Y – 70 sztuk wyrobów gotowych i 40 sztuk produktów niezakończonych przerobionych w 55 %,
- Z – 120 sztuk wyrobów gotowych i 45 sztuk produktów niezakończonych przerobionych w 40%.
Koszty produkcji zebrane na koncie „Koszty działalności podstawowej” przedstawiały się następująco:
- materiały bezpośrednie w cenie zakupu    24 700,-
- płace bezpośrednie z narzutami    13 900,-
- uzasadnione koszty wydziałowe    2 3450,-
razem koszty wytworzenia    40 950,-
Współczynniki kształtują się jak 2:3:4.

Oblicz jednostkowe koszty wytworzenia wyrobów gotowych X, Y, Z i niezakończonych oraz sprawdź wyniki kalkulacji.
Obliczenie ilości umownej produkcji:
- X – 90 szt. + 30 szt. x 70% = 111 szt.
- Y – 70 szt. + 40szt. x 55% = 92 szt.
- Z – 120 szt. + 45 szt. x 40% = 138 szt.

Tabela kalkulacyjna
Nazwa wyrobu
Ilość umowna
w szt.
Współczynnik
Liczba jednostek współczynnikowych
Obliczenie kosztów wytworzenia jednostki:
współczynnikowej
produktu zakończonego
produktu niezakończonego
1
2
3
4 = 2 x 3
5 = Koszty / ∑4
6 = 5 x 3
7 = %przerobu x 6
X
111
2
222
40950,- : 1050 = 39,-/ szt.
78,-
54,60
Y
92
3
276
117,-
64,35
Z
138
4
552
156,-
62,40
Sprawdzenie wyników kalkulacji:
wyrób gotowy X    90 szt. x 78,- = 7 020,-
produkt niezakończony X    30 szt. x 54,60 = 1 638,-
wyrób gotowy Y    70 szt. x 117,- = 8 190,-
produkt niezakończony Y   40 szt. x 64,35 = 2 574,-
wyrób gotowy Z    120 szt. x 156,- = 18 720,-
produkt niezakończony Z    45 szt. x 62,40 = 2 808,-
razem koszty wytworzenia produkcji    40 950,-



#Kalkulacja doliczeniowa polega na ustaleniu kosztów bezpośrednich jednostki produktu na podstawie dokumentów źródłowych i doliczeniu do nich kosztów pośrednich za pomocą umownych kluczy kalkulacyjnych. 
Przykłady kluczy podziałowych:
>do podziału kosztów wydziałowych: koszty materiałów bezpośrednich, koszty płac bezpośrednich, koszty bezpośrednie razem, czas pracy mierzony w maszynogodzinach lub roboczogodzinach.
>do podziału kosztów ogólnego zarządu: koszty materiałów bezpośrednich, koszty płac bezpośrednich, koszty bezpośrednie razem, koszty wytworzenia.
Kalkulacja doliczeniowa ma zastosowanie przy produkcji jednostkowej, seryjnej oraz wieloasortymentowe.

#Kalkulacja doliczeniowa – zadanie 1.
Spółka „MACIEK” produkuje dwa różne wyroby gotowe Alfa i Beta. W bieżącym okresie sprawozdawczym wyprodukowano 500 sztuk wyrobu Alfa i 1000 sztuk wyrobu Beta. Produkcja niezakończona nie występuje.
Koszty produkcji
Razem
WG Alfa
WG Beta
Materiały bezpośrednie
210 000,-
80 000,-
130 000,-
Płace bezpośrednie
110 000,-
47 000,-
63 000,-
Koszty wydziałowe
80 000,-


Koszty wydziałowe rozliczane są w stosunku do kosztów bezpośrednich razem.

Sporządź kalkulację kosztów jednostkowych w tabeli dekretacyjnej.
1. Ustalenie % udziału kosztów wydziałowych w stosunku do kosztów bezpośrednich razem
Współczynnik narzutu = 80 000,- / 320 000,- = 25%
2. Ustalenie narzutu kosztów wydziałowych na produkcję wyrobu:
Alfa    127 000,- x 25% = 31 750,-
Beta    193 000,- x 25% = 48 250,-

Tabela kalkulacyjna
L.p.
Pozycja kalkulacyjna kosztów
Razem
Koszty przypadające na:
WG Alfa
WG Beta
1.
Materiały bezpośrednie
210 000,-
80 000,-
130 000,-
2.
Płace bezpośrednie
110 000,-
47 000,-
63 000,-
3.
Koszty bezpośrednie razem
320 000,-
127 000,-
193 000-,
4.
Koszty wydziałowe
80 000,-
31 750,-
48 250,-
5.
Koszt wytworzenia
400 000,-
158 750,-
241 250,-
6.
Jednostkowy koszt wytworzenia
-



#Ewidencja wyników kalkulacji doliczeniowej – zadanie 1.
Spółka „MACIEK” produkuje dwa różne wyroby gotowe Alfa i Beta. W bieżącym okresie sprawozdawczym wyprodukowano 500 sztuk wyrobu Alfa i 1000 sztuk wyrobu Beta. Produkcja niezakończona nie występuje. 
Planowany koszt wytworzenia:
>wyrobu Alfa wynosi 310,-/szt., 
>wyrobu Beta wynosi 250,-/szt..

Koszty produkcji
Razem
WG Alfa
WG Beta
Materiały bezpośrednie
210 000,-
80 000,-
130 000,-
Płace bezpośrednie
110 000,-
47 000,-
63 000,-
Koszty wydziałowe
80 000,-


Koszty wydziałowe rozliczane są w stosunku do kosztów bezpośrednich razem.

Sporządź kalkulację kosztów jednostkowych w tabeli dekretacyjnej.

Wpisz obroty na odpowiednie konta kosztów.

Wymień i zaksięguj operacje gospodarcze dotyczące: przyjęcia WG do magazyn z produkcji; rozliczenia kosztów bezpośrednich i pośrednich produkcji; wyksięgowania OCE WG.


1. Ustalenie % udziału kosztów wydziałowych w stosunku do kosztów bezpośrednich razem
Współczynnik narzutu = 80 000,- / 320 000,- = 25%
2. Ustalenie narzutu kosztów wydziałowych na produkcję wyrobu:
Alfa    127 000,- x 25% = 31 750,-
Beta    193 000,- x 25% = 48 250,-

Tabela kalkulacyjna
L.p.
Pozycja kalkulacyjna kosztów
Razem
Koszty przypadające na:
WG Alfa
WG Beta
1.
Materiały bezpośrednie
210 000,-
80 000,-
130 000,-
2.
Płace bezpośrednie
110 000,-
47 000,-
63 000,-
3.
Koszty bezpośrednie razem
320 000,-
127 000,-
193 000-,
4.
Koszty wydziałowe
80 000,-
31 750,-
48 250,-
5.
Koszt wytworzenia
400 000,-
158 750,-
241 250,-
6.
Jednostkowy koszt wytworzenia
-

Operacje gospodarcze:

1. PW – przyjęcie wyrobów gotowych do magazynu z produkcji po planowanym koszcie wytworzenia    405 000,-
WG Alfa    500 szt. x 310,- = 155 000,-
WG Beta    1 000 szt. x 250,- = 250 000,-

2. PK – przeksięgowanie uzasadnionych kosztów wydziałowych    80 000,-

3. PK – przeksięgowanie rzeczywistego kosztu wytworzenia wyrobów gotowych    400 000,-
WG Alfa    500 szt. x 317,50 = 158 750,-
WG Beta    1 000 szt. x 241,25 = 241 250,-

4. PK – przeksięgowanie OCE WG    5 000,-

405 000,- - 400 000,- = 5 000,-





Brak komentarzy :

Prześlij komentarz