#Środki trwałe, amortyzacja

#Środki trwałe Ustawa o rachunkowości definiuje jako „rzeczowe aktywa trwałe i zrównane z nimi, o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, kompletne, zdatne do użytku i przeznaczone na potrzeby jednostki”.

#do ŚT zalicza się:

- nieruchomości (w tym grunty, prawo użytkowania wieczystego gruntu, budynki, budowle, lokale, obiekty inżynierii lądowej i wodnej, spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego lub mieszkalnego)

- maszyny, urządzenia techniczne, środki transportu

- ulepszenia w obcych środkach trwałych

- inwentarz żywy np.: zwierzęta hodowlano-użytkowe.

#Klasyfikacja Środków Trwałych (KŚT)

Szczegółowa klasyfikacja jest przygotowywana przez Główny Urząd Statystyczny.

Klasyfikacja wyodrębnia 10 grup środków trwałych.

Grupa 0 - GRUNTY

Grupa 1 - BUDYNKI I LOKALE ORAZ SPÓŁDZIELCZE PRAWO DO LOKALU UŻYTKOWEGO I SPÓŁDZIELCZE WŁASNOŚCIOWE PRAWO DO LOKALU MIESZKALNEGO

Grupa 2 - OBIEKTY INŻYNIERII LĄDOWEJ I WODNEJ

Grupa 3 - KOTŁY I MASZYNY ENERGETYCZNE

Grupa 4 - MASZYNY, URZĄDZENIA I APARATY OGÓLNEGO ZASTOSOWANIA

Grupa 5 - MASZYNY, URZĄDZENIA I APARATY SPECJALISTYCZNE

Grupa 6 - URZĄDZENIA TECHNICZNE

Grupa 7 - ŚRODKI TRANSPORTU

Grupa 8 - NARZĘDZIA, PRZYRZĄDY, RUCHOMOŚCI I WYPOSAŻENIE, GDZIE INDZIEJ NIESKLASYFIKOWANE

Grupa 9 - INWENTARZ ŻYWY

#wartość początkowa środka trwałego

Środki trwałe wycenia się według wartości początkowej, którą może być:

- cena nabycia – w przypadku zakupu środka trwałego

- koszt wytworzenia – w przypadku wytworzenia środka trwałego przez jednostkę we własnym zakresie

- wartość rynkowa – w przypadku nabycia środka trwałego w drodze darowizny lub aportu

#ewidencja środków trwałych na kontach księgi głównej

- konto „Środki trwałe” służy do ewidencji przychodów i rozchodów środków trwałych oraz do ustalenia wartościowego stanu końcowego środków trwałych. Ewidencja na koncie „Środki trwałe” prowadzona jest w wartości początkowej.

- konto „Umorzenie środków trwałych” jest to konto korygujące do konta „Środki trwałe”, które służy do ewidencji zużycia ŚT na skutek używania lub upływu czasu.

#Umorzenie środków trwałych a amortyzacja

W związku ze zużyciem środków trwałych mamy do czynienia z dwoma pojęciami: umorzenie i amortyzacja.  

- umorzeniem nazywamy sukcesywne zmniejszanie wartości początkowej środka trwałego na skutek jego zużycia

- amortyzacja to koszt wynikający ze zużycia środka trwałego.

#Amortyzacja środków trwałych jest regulowana przez:

- ustawę o podatku dochodowym i na jej podstawie ustalana jest amortyzacja do celów podatkowych.

- ustawę o rachunkowości i na jej podstawie można ustalić amortyzację dla celów księgowych.

#Amortyzacja podatkowa – amortyzacja podlegająca wliczeniu w koszty uzyskania przychodu

Kwota amortyzacji ustalana jest na podstawie stawek amortyzacyjnych określonych w załączniku do ustawy o podatku dochodowym.

Amortyzacja podatkowa jest dokonywana od następnego miesiąca po miesiącu przyjęcia środka trwałego do eksploatacji.

Amortyzacji dokonuje się do końca tego miesiąca w którym wartość początkowa środka trwałego zrówna się z sumą dokonanych odpisów amortyzacyjnych, lub środek trwały został sprzedany bądź postawiony w stan likwidacji.

#Amortyzacja księgowa

Odpisy amortyzacyjne środka trwałego dokonuje się poprzez systematyczne, planowe rozłożenie jego wartości początkowej na ustalony przez jednostkę okres amortyzacji.

#Metody amortyzacji:

- metoda liniowa

- metoda degresywna

- metoda jednorazowego odpisu w koszty

#metoda liniowa

Korzystając z tej metody amortyzacji dokonujemy odpisów w równych ratach przez cały okres użytkowania środka trwałego.

Roczny odpis amortyzacyjny przy stosowaniu metody liniowej ustala się na podstawie wzoru: 

Zadanie

Oblicz miesięczny odpis amortyzacyjny zestawu komputerowego wiedząc, że wartość początkowa wynosiła 7400,- a stawka amortyzacyjna dla celów podatkowych wynosi 30%.

Rozwiązanie:

#metoda degresywna

Polega na amortyzowaniu poszczególnych środków trwałych za pomocą stawek podanych w ustawie, ale podwyższonych współczynnikiem maksimum 2 (w szczególnych przypadkach 3).

- W pierwszym roku użytkowania amortyzację metodą degresywną liczy się od wartości początkowej środka trwałego.

- W kolejnych latach od wartości netto ustalonej na początku danego roku (wartość netto = wartość początkowa – dotychczasowe umorzenie)

- Począwszy od roku podatkowego, w którym roczna kwota amortyzacji obliczona metodą degresywną zrówna się bądź będzie niższa niż kwota amortyzacji obliczona metodą liniową, to następuje przejście na amortyzację metodą liniową.

Zadanie

Spółka akcyjna ALA w grudniu 2013 roku kupiła i przyjęła do eksploatacji środek trwały o wartości 166 000 złotych. Amortyzacja jest dokonywana metodą degresywną, współczynnik degresywności 2, stawka amortyzacji 10%. Oblicz amortyzację metodą degresywną i liniową. Spółka amortyzuje środki trwałe zgodnie z przepisami o podatku dochodowym od osób prawnych.

Rozwiązanie:

Objaśnienia do obliczeń:

#Amortyzacja jednorazowa

Przepisy podatkowe określają granicę 3500 złotych dla niskowartościowych składników majątku, które nie muszą być ujmowane jako środki trwałe, lecz są „wrzucane” jednorazowo w koszty.

Jednostka może sama ustalić granicę dla niskowartościowych środków trwałych, lecz nie może być ona wyższa niż 3500 złotych.

#ewidencja zużycia środków trwałych

Objaśnienie:

operacja 1. PK - amortyzacja środków trwałych

Zadanie

Oblicz i zaksięguj odpis amortyzacyjny zestawu komputerowego za grudzień 2014 wiedząc, że zestaw komputerowy został zakupiony i przyjęty do eksploatacji w listopadzie 2014 roku, wartość początkowa wynosiła 7400,- a stawka amortyzacyjna dla celów podatkowych wynosi 30%.

Rozwiązanie:

Operacje gospodarcze:

1. PK - amortyzacja zestawu komputerowego

#ewidencja zakupu środka trwałego z natychmiastowym przyjęciem do eksploatacji 

(np.: zakup 17.12.2014 r., OT 17.12.2014 r.)

Oper. 1. Faktura za zakupiony środek trwały + OT

a) wartość netto

b) podatek VAT naliczony

c) wartość brutto

#ewidencja zakupu środka trwałego z późniejszym przyjęciem do eksploatacji
(np.: zakup 17.12.2014 r., OT 20.12.2014 r.)

Oper. 1. Faktura za zakupiony środek trwały

a) wartość netto

b) podatek VAT naliczony

c) wartość brutto

Oper. 2. OT – przyjęcie środka trwałego do eksploatacji 

Zadanie

Spółka akcyjna ALA zakupiła 15.12.2014 roku środek trwały za 17 000 złotych netto, podatek VAT 23%. Koszty transportu środka trwałego na podstawie faktury z dnia 16.12.2014 roku wynosiły 400 złotych netto, podatek VAT 23%. 16.12.2014 roku spółka przyjęła środek trwały do eksploatacji. Wymień i zaksięguj operacje gospodarcze związane z zakupem środka trwałego.

Rozwiązanie:

Operacje
1. 15.12.2014 - Faktura za zakupiony środek trwały

a) wartość netto 17 000,-

b) podatek VAT naliczony 3 910,-

c) wartość brutto 20 910,-

2. 16.12.2014 - Faktura za transport środka trwałego

a) wartość netto 400,-

b) podatek VAT naliczony 92,-

c) wartość brutto 492,-

3. 16.12.2014 - OT – przyjęcie środka trwałego do eksploatacji 17 400,-